PREDGOVOR

"Kršćanski Istok" je u svojoj biti ponovljeno izdanje knjige "Istočne Crkve1', ali ispravljeno, dopunjeno i prošireno do te mjere, da je to sada druga knjiga pa je i dobila drugi naslov, koji više odgovara njenom sadržaju. U prvobitni tekst unesena su čitava pojedina nova poglavlja: o raskolima i podjelama u Pravoslavnim Crkvama, o vjerskoj situaciji u postkomunističkim zemljama, posebno u zemljama bivšeg SSSR. Tu je i poglavlje o redovništvu na Kršćanskom Istoku. Poglavlje "Marčanska unija" je dopunjeno lokalnim unijama u nekim mjestima, te likovima nekolicine svećenika koje se ne može zaobići i ne smije zaboraviti. Oni su svojom djelatnošću i svojom pnsutnošću obilježili jedan period ijednu ideju.

I bibliografija na koncu knjige je više nego udvostručena. Svatko, tko se s ovom tematikom želi temeljitije upoznati ili dopuniti informaciju o njoj, sada ima solidan izbor ponuđene literature. U bibliografiju su uvrštene prvenstveno samo knjige i nešto malo članaka. Mnoge se članke moralo izostaviti, iako su i oni korisni i informativni, no - njihovo navođenje zauzelo bi vrlo mnogo prostora.

Uz sve ove dopune ostaje još dosta toga što nije ušlo u okvire ni ove ni prethodne knjige, kao ni onih koje su, osim njih, već izišle ili se pripremaju za tisak. Radi se, naime, o izdanjima "Prvi ruski crkveni raskol", "Sekte ruskog pravoslavlja" te "Monaštvo na Kršćanskom Istoku". Da bi sve to bilo dopunjeno i još više približeno čitateljima i onima koji se ovom tematikom bave više od samog čitanja - preostaje još ponuditi jedan panoramski pregled i prikaz prošlosti i sadašnjosti sviju Pravoslavnih Crkava te onih Crkava Kršćanskog Istoka, koje su u jedinstvu s Rimskom Crkvom. Možda će se o dogledno vrijeme pojaviti i takve publikacije?!

U Novom Sadu, 30. 03. 2001

PREDGOVOR....................................11

PROBLEM NAZIVA ..............................13

NEKATOLIČKE ISTOČNE CRKVE ................17

KATOLIČKE ISTOČNE CRKVE ...................19

STAROISTOČNE CRKVE .............................21

1. NESTORIJANC1 ..............................21

2. JAKOB1TI ..................................25

3. JERMENI ...................................30

4. KDPTI .....................................33

5. ETIOPLJANI ................................35

PRAVOSLAVNE CRKVE ..........................39

1. EKUMENSKI PATRIJARHAT U CARIGRADU ......39

Osobitosti na teološkom području i kulturni uzroci raskola....46

Focijev raskol .............................50

Od Focija do Cerularija ....................61

Mihajlo Cerularije ..........................64

Raskol iza Cerularija ........................71

2. RUSKA PRAVOSLANA CRKVA ................72

3. SRPSKA PRAVOSLAVNA CRKVA ................78

Sveti Sava.................................81

Srpska Pravoslavna Crkva poslije svetog Save......82

Obnavljanje Pećkc patrijaršije i njeno

ponovno ukidanje ...........................83

Ujedinjenje Srpske Crkve .....................85

4. PREGLED I STATISTIKA SVIH

ODIJELJENIH CRKAVA ........................87

USPOSTAVLJANJE JEDINSTVA PUTEM UNIJE ......93

Osvajanje Carigrada......................96

1. L1ONSKI SABOR I UNIJA 1274. GODINE.......101

Od Lionskog sabora do konca XIII. stoljeća . . . 107

Sjedinjenje Crkava u XIV stoljeću ..........109

2. FLORENTINSKA UNIJA ....................112

Florentinska unija u Grčkoj ...............117

Florentinska unija u Rusiji ................120

Florentinska unija s Jermenima ............121

Florentinska unija s Koptima i Etiopljanima . . .128

Florentinska unija s Jakobitima,

Kaldcjcima i Maronitima .................129

3. BREST-LITOVSKA UNIJA....................130

Borba protiv unije ......................134

4. MARČANSKA UNIJA .......................144

Unija u Tržiću .........................152

Unija u Dišniku ........................157

Unija u Pogancu i Prgomclju ..............160

Žrtve i stradalnici za uniju ................164

5. UŽGORODSKA UNIJA ......................168

6. UNIJA U RUMUNIJI ........................172

7 UNIJA U SRIJEMU, SLAVONIJI I PEČUHU.......174

8. UNIJE U DALMACIJI........................181

9. MAKEDONSKA UNIJA ......................183

10. BUGARSKA ...............................190

11. GRČKA...................................191

REDOVNISTVO NA KRŠĆANSKOM ISTOKU........193

1. SVETA GORA ATOS.........................203

Opće crte .............................215

Monaški život .........................218

2. MANASTIR SVETE KATARINE NA SINAJU .....228

3. MONAŠTVO U KJJEVSKOJ RUSI -UKRAJINI I RUSIJI ..........................228

4. MONASTVO U SRPSKOJ

PRAVOSLAVNOJ CRKVI ......................232

5. GRUZIJSKA PRAVOSLAVNA CRKVA.............242

6. RUMUNJSKA PRAVOSLAVNA CRKVA ...........244

7 BUGARSKA PRAVOSLAVNA CRKVA.............246

8. CIPARKA PRAVOSLAVNA CRKVA...............247

9. GRČKA PRAVOSLAVNA CRKVA ................249

10. ALBANSKA PRAVOSLAVNA CRKVA.............249

11. POLJSKA PRAVOSLAVNA CRKVA...............249

12. PRAVOSLAVNA CRKVA U AMERICI.............250

13. FINSKA PRAVOSLAVNA CRKVA ................250

14. REDOVNIŠTVO SJEDINJENIH ISTOČNIH CRKAVA .250

15. REDOVNICI BIZANTSKOG OBREDA ............254

16. ISTOČNI OGRANCI ZAPADNIH REDOVNIKA.....262

17 ŽENSKO REDOVNIŠTVO.......................274

RAD NA CRKVENOM JEDINSTVU................293

STATISTIKA SVIH SJEDINJENIH ISTOČNIH CRKAVA..............295

DODATAK - RELIGIJSKA KARTA

ZEMALJA KRŠĆANSKOG ISTOKA ..........299

IZBOR IZ BIBLIOGRAFIJE ......................309

O PISCU OVE KNJIGE...........................419